Voormalige eilanden in Nederland | Urk

“Eilanden hebben iets speciaals. Ze zijn omringd door water. Vanwege het isolement is de sfeer er anders. Bij storm kun je niet weg en anderen kunnen jou niet 1-2-3 bereiken. Een ongerept stukje land midden in het water met een prachtige natuur. Dat biedt volop kansen voor het maken van mooie wandelingen.” Ik kan het niet beter verwoorden dan de auteur van de wandelgids ‘De mooiste eilandwandelingen van Nederland’. Urk

De ondertitel van deze fraai vormgegeven en praktische gids is niet onbelangrijk voor een islomaan als mezelf: 18 wandelroutes op 13 schier- of voormalige eilanden. Tiengemeten, Vlieland en Schiermonnikoog zijn de echte eilanden in de reeks. Ze zijn immers op geen enkele wijze verbonden met het vasteland. Maar het zijn de voormalige eilanden die me het meest intrigeren: Tholen, Sint-Philipsland, Marken, Schouwen-Duiveland, Wieringen, Schokland en Urk. Opgesomde eilanden zijn inmiddels door dam of brug verbonden met het vasteland.
En laat ons ook de kunstmatige eilanden niet vergeten: Neeltje Jans, Roosteren en Schouwen. Neeltje Jans is wellicht het bekendste. Het werd aangelegd om een tweede watersnoodramp in Nederland te voorkomen. Eilandjes in de rivier de Maas bij Roosteren en Stevensweert ontstonden dan weer door de grindwinning. 

In deze aflevering: Urk

Oorspronkelijk was Urk een klein eiland in de Zuiderzee. Bewoning was alleen mogelijk op de keileemheuvel aan de Westzijde. Tijdens de Allerheilgenvloed van 1570 verdween een deel van het eiland voorgoed in zee. Er bleef een piepklein eiland over van ongeveer tachtig hectare. De eilanders leefden van akkerbouw en veeteelt. Er bleef echter steeds minder landbouwgrond over. Enerzijds omdat lager gelegen delen van het eiland vaak onder water stonden, anderzijds omdat de bevolking groeide en er steeds meer huizen kwamen. In de 17e eeuw woonden er bijna driehonderd mensen op dit kleine stukje grond. Steeds meer Urkers trokken naar zee en legden zich toe op de visserij. Nog steeds is de visserij een belangrijke bron van inkomsten.